Nelegalno ukinuta nezavisnost Crne Gore

Štetna su nastojanja „da balkanska laž prođe kao istina“, kako je napisao istaknuti američki publicista Vitni Voren u predgovoru svoje knjige Crna Gora – zločin Mirovne konferencije, objavljene u Njujorku 1922. godine, u kojoj je obradio tolerantno ponašanje Mirovne konferencije prema ustanovljenju Podgoričke skupštine 1918. i Odluke koju je donijela.

Riječ autora

Ovaj tekst, koji je rezultat naučne obrade, ima studijski karakter, prilagođen je za „običnog čitaoca“, a koristan za istoričare i sve branše intelektualaca.

Uvjeren sam da je tematika obrađena u tekstu veoma značajna i vrlo aktuelna. Egzaktnim činjenicama, provjerljivim bez teškoća, pobijaju se hvalospjevi o progresivnosti Podgoričke skupštine i njene Odluke, sa tvrdnjama da je njima ostvarena „vjekovna težnja naroda“, da je ostvarena jugoslovenska ideja, da su donijele mnogo dobrog za narod Crne Gore, i tome slično. Hvalospjevi i tvrdnje iskazani su proteklog mjeseca na proslavama 92. godišnjice datuma donošenja Odluke, održanim u Pljevljima, Andrijevici i Plužinama, sa kojih su govori objavljeni u medijima, štampanim i elektronskim, na koje organizatori imaju uticaj. Sa njima je objavljeno i nekoliko tekstova podrške.

U tim iskazima sadržan je i jedan akciono-politički program, kojim se poziva na djelovanje sa ciljem da se stvaraju „bolja vremena“ u kojima će biti moguće ostvarenje suštine i cilja Odluke Podgoričke skupštine, to jest ponovno ukidanje nezavisnosti Crne Gore. Program usmjeren na duge staze, a da se ostvaruje kontinuirano koliko se god može. Studijski karakter ovom tekstu daje snagu da razuvjeri u progresivnosti ili bar da poljulja uvjerenje u progresivnost njihovu, svakoga ko nije strastan toliko da ne može da misli ni o čemu sem da gleda kako da se ukine nezavisnost države Crne Gore.

(Uvod – razlozi i ciljevi pisanja i objavljivanja ovog studijskog teksta)

Proslave u centrima tri opštine u Crnoj Gori 92. godišnjice donošenja Odluke Podgoričke skupštine 1918. godine, donesene 26. novembra (13. novembra po tada važećem kalendaru u Crnoj Gori), održane su po volji njenih učesnika. To ih čini legitimnim. Objavljivanje u medijima iskazanog na njima, takođe je legitimno. Saglasno je ustavnom pravu na slobodno iskazivanje misli i uvjerenja. Same po sebi te proslave nijesu povod pisanju i objavljivanju ovoga studijskog teksta.

Iskazujem saglasnost sa iskazom na tim proslavama, potom objavljenim u medijima, štampanim i elektronskim, kojima je činjenično tačno kazano da je datum donošenja Odluke Podgoričke skupštine 1918. godine „jedan od najznačajnijih datuma“ u istoriji. Značajan jeste, zaista. Ne zato što je nekome donio dobro, nego zato što je donio brojne i teške učinke, čime je dokazano da dešavanja i Odluke sa istorijskim posljedicama „utiru put istoriji i onda kada idu stranputicom“, isto kao „i veliki ljudi“ (Karlajl). Da li je za proslave, drugo je pitanje.

Poštovanje istine

Takođe sam saglasan sa djelovima iskaza na tim proslavama kojima je tačno kazano da u Crnoj Gori žive pripadnici srpskog naroda, da im pripadaju sva građanska prava, lična, politička i socijalno-kulturna, kao i svim drugim građanima Crne Gore. Da imaju pravo da proslavljaju svaki događaj i datum koji smatraju istorijski značajnim; da na teritoriji Crne Gore upotrebljavaju svoj jezik; da svoja vjerska opredjeljenja i osjećaje iskazuju u hramovima Srpske pravoslavne crkve; da organizacione jedinice Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori imaju pravo da vjersku službu nesmetano obavljaju u vjerskim hramovima na teritoriji Crne Gore na koje su stekli ili će steći pravo svojine ili pravo korišćenja na neki od valjanih načina propisanih zakonima; da je asimilacija pripadnika srpskog naroda anti civilizacijska. Dodajem: i anticrnogorska je, ako se čini i gdje se god čini na teritoriji Crne Gore.

Ispravno je i naglašavanje da oni imaju i pravo da sve to iskazuju kada god smatraju da je to potrebno, da potenciraju da im je sve to ustavno garantovano i da zahtijevaju da im svi drugi poštuju sva ta prava. Jer, zaista niko nema pravo da im odriče ta prava, da im bilo koje od tih prava ograničava ili ne poštuje. „Što zakon dade, niko ti ne ote“ (Valtazar Bogišić).

Izostalo je konstatovanje da civilizacijska načela i pravila obavezuju svakoga, takođe i svakog pripadnika srpskog naroda na teritoriji Crne Gore, da poštuje prava pripadnika drugih naroda i naroda kao kolektiviteta, civilizacijski sistem vrijednosti, ustavno i zakonima utvrđeni poredak Crne Gore. Da poštuje istinu. Da i za njih, kao i za sve druge, važi pravilo: „Ni svojim se pravom služiti ne mož’, tek drugome na štetu il’ dosadu“. (Bogišić) Želim da vjerujem da je to izostalo zato što je podrazumijevano, pa izostavljanje da se javno iskaže i to, iako su okolnosti upućivale na potrebu da se to javno i izričito kaže, samo po sebi, kao ni tačno pozivanje na garantovana prava pripadnicima srpskog naroda u Crnoj Gori, takođe nije povod, ni razlog pisanju i objavljivanju ovog studijskog teksta.

Negiranje činjenica

Razlog za pisanje i objavljivanje ovog studijskog teksta je činjenica da je u govorima iskazanim na označenim proslavama i objavljenim u medijima, štampanim i elektronskim, i u setu tekstova u istim medijima objavljenih kao podrška ciljevima tih proslava, iskazana kategorična tvrdnja da su istorijski progresivni Podgorička skupština 1918. i Odluka koju je donijela 26/13. novembra, da su njima ostvareni „vjekovna težnja naroda“ Crne Gore i jugoslovenska ideja, i da su sa njima ostvareni značajni istorijski vrijedni pozitivni efekti za narod Crne Gore.

Tvrdnja čiju sadržinu, smisao i cilj negiraju naučno utvrđene i egzaktno provjerljive istorijske činjenice. Koja je čudno imuna na istorijske istine. Koja kazuje da su za njihovo iskazivanje bitniji emocionalna vezanost i politička želja od naučno utvrđenih i egzaktno provjerljivih činjenica, koje same iskazuju da li je nešto vrijedno ili ne. Koja lična uvjerenja, lične želje i na njima zasnovane stavove nadređuje činjenicama. Koja kazuje da se događaji i Odluke pretvaraju u vlastite doživljaje, da se više brani svoj doživljaj, nego što se razmišlja o događaju kakav je „uistinu bio“. Da se više misli o efektu, nego o dubljem studiranju i traganju za punom istinom. Koja ne vidi stvari kakve jesu, nego kakvi smo mi, podijeljeni suprotstavljenim političkim smjerovima. Čija koncepcija i sadržina kazuju da je tvrdnja kreirana bez primjene naučne metodologije, obavezne bar za univerzitetske profesore koji su je takođe iskazali, ako ne i za sve druge. Metodologije koja obavezuje da se „prikazivanje, obrađivanje i tumačenje istorijskih događaja i odluka“ sagledavaju i vrijednosno ocjenjuju u cjelini poduhvata kojima uzročno-posljedično pripadaju. Koja obavezuje da se utvrde izvorišta, korijen i cilj ukupnog poduhvata koji je doveo do rezultata koji se vrijednosno ocjenjuje. Da se utvrdi duhovna, kulturna, moralna i politička potka cijelog poduhvata i njegovi stvarni sveukupni efekti. Koja obavezuje da se, u konkretnom slučaju, vrijednosna ocjena Podgoričke skupštine 1918. i Odluke koju je donijela, kojom je nelegalno i nelegitimno ukinuta nezavisna država Crna Gora i „dodata Srbiji kao priključak“, zasnuju na utvrđenju korijena, cilja i subjekata ustanovljenja Podgoričke skupštine, načina na koji je ustanovljen njen sastav, postupka i načina na koji je ona donijela označenu Odluku, političke, kulturne, moralne i pravne osnove njihove, izmjerene i sa mjerilima legaliteta i legitimiteta, efekata koje su donijeli za narod Crne Gore kao cjelinu, ne samo za Crnogorce, za srpski narod. Sadržina, smisao i cilj te tvrdnje, naprotiv, kazuju da je kreirana bez identifikovanja ili bar uzimanja u obzir svega toga. Bez njihovog situiranja u istorijsko-situacioni okvir njihov, koga odlikuje tada uspostavljeni vojno-civilni totalitarizam na teritoriji Crne Gore. Bez njihovog ocjenjivanja po mjerilima po kojima se vrijednosno ocjenjuju istorijski događaji i Odluke ustavno pravnog karaktera i značaja, kakvi jesu i Podgorička skupština, kao institucija, i Odluka koju je ona donijela.

Agresivni nacionalizam

Bez svega toga nije moguće istinito prikazati, objasniti i naročito vrijednosno ocijeniti ni Podgoričku skupštinu 1918, kao instituciju, ni Odluku koju je ona donijela. Jer, one su završni dio čitavog jednog poduhvata, koji je duže trajao, sa nekoliko sukcesivnih faza, čija ukupnost čini jednu cjelinu. Samo u toj cjelini, čiji su završni dio, jedino se može razumjeti njihova suština, smisao i značenje. Naročito značenje.

Ukupni kontekst u kojem je iskazana označena tvrdnja kazuje da smisao i cilj tvrdnje nije afirmisanje Podgoričke skupštine i njene Odluke samih po sebi – jer je očigledno da nema osnova da se „vaskrsnu“ poslije njihovog stavljanja van pravne snage, njihovog poništenja, njihovog odbacivanja iz života, još prije 68 godina, kako u Crnoj Gori tako i u Srbiji – nego je smisao i cilj tvrdnje osvježavanje i afirmisanje njima iskazanog agresivnog nacionalizma i nacionalističkog cilja. Da se na taj način iskaže jedan političko-akcioni program i cilj čije se puno ostvarenje očekuje kada dođu „bolja vremena“, koja nada je izričito i optimistički iskazana u pretposljednjem pasusu u jednom od objavljenih slavljeničkih govora. Programa i njegovog cilja koji ne mogu imati neku drugu metu sem nezavisnost države Crne Gore. Preciznije, djelovanje je, svejedno da li je zabludno ili svjesno, da se u politički i duhovni život Crne Gore unesu opasni nacionalistički agresivni sadržaji i ciljevi iskazani ustanovljenjem, radom i odlučivanjem Podgoričke skupštine 1918, Odlukom koju je ona donijela i efektima njenog izvršenja. Da se organizovano stvaraju, duhovno i svakojako, „bolja vremena“, da se opet, u stvorenim „boljim vremenima“, likvidira nezavisnost države Crne Gore. Smisaono i ciljno to je udar usmjeren na crnogorsku samobitnost, nezavisnost države Crne Gore, crnogorsku kulturu i naciju, na ravnopravnost naroda i država i na niz drugih civilizacijskih vrijednosti. Udar čiji smjer neotklonjivo potkopava učvršćivanje srpsko-crnogorske sloge. Nije to samo anti crnogorstvo, nego ne manje i anti srpstvo.

Citirana tvrdnja prepliće prošlost i budućnost. Prepliće ih na način kojim se prošlost funkcionalizuje za određenje smjera kretanja u budućnost.

Odluku napisali izaslanici

Poštujem svakome pravo da vjeruje u što vjeruje, da misli što misli i da to što misli i vjeruje iskaže, na svoju ljudsku i profesionalnu odgovornost, privatno i javno.

Svoje pravo i svoju naučnu i društvenu obavezu takođe poštujem kao i prava i obaveze drugih. Oni mi nalažu, prisiljavaju me, da javno iskažem činjenični nalaz, bitan za ocjenu činjenične istinitosti označene tvrdnje. Činjenični nalaz koji je zasnovan na obimnom skupu i sklopu činjenica utvrđenih istraživačkim izučavanjem obimne izvorne građe. Činjenični nalaz koji kazuje:

• ko je, kada i čime ustanovio Podgoričku skupštinu i odredio joj nadležnost da odlučuje o budućnosti države Crne Gore, na kojem pravnom i političkom temelju je ustanovljena, šta čini da je njeno ustanovljenje nelegalno, po unutrašnjem i međunarodnom pravu, i nelegitimno, šta su suština i cilj njenog ustanovljenja;

• da su njeni članovi „birani“ na nedemokratski način, u uslovima društvene atmosfere sa obilježjima vojno-civilnog totalitarizma;

• da tekst Odluke Podgoričke skupštine 1918. godine od 26/13. novembr nije napisan u toj Skupštini, niti je u njenom pisanju učestvovao nijedan njen član u svojstvu poslanika; da su ga napisali izaslanici Kraljevske vlade Srbije, da su ga „gotov unijeli u Skupštinu“ i izdejstvovali da ona taj tekst usvoji; da je usvojen u postupku i na način koji su nedemokratski, ne parlamentarni;

• da su imperijalna sadržina i cilj označene Odluke i njeno sprovođenje u život rezultirali obimnim efektima veoma negativnim za integralnu cjelinu naroda Crne Gore, a ne samo za njegov crnogorsko nacionalni dio, dugoročno i za srpski narod i Srbiju

• da su ideološka i politička sadržina i nacionalistički cilj Podgoričke skupštine i njene Odluke odbačeni, i u Crnoj Gori i Srbiji, još prije 68 godina, da je Odluka još tada stavljena van pravne snage, obesnažena, odložena u „muzej starina“ i da nema osnova da se Odluka „vaskrsne“.

Ne iskazujem, dakle, svoje mišljenje, nego činjenični nalaz, utvrđen naučnim istraživanjem i izučavanjem.

Objavljujem ga radi doprinosa širenja znanja „kako je u istinu bilo“. Sa ciljem da se time pruži mogućnost svakome da sa neophodnim fondom činjenica sam ocjenjuje što je istina. Radi širenja znanja onih koji su opredijeljeni da vjeruju činjenicama, a ne mišljenjima koja im se naturaju bez činjenica. Sa nadom da činjenice „probude i neke koji se prave da spavaju“, mada je najteže probuditi one „koji se prave da spavaju“. Ne objavljujem ga, dakle, radi polemike sa autorima iskaza na označenim proslavama i drugim autorima čiji su radovi objavljeni povodom tih proslava.

Činjenica da je citiranom tvrdnjom prošlost funkcionalizovana kao jedno od polazišta kretanja ka budućnosti, da njihovo iskazivanje na proslavama nije usamljeno, da se na orijentaciji čiji je izraz konstatovana tvrdnja, čini da naučno bavljenje ovom temom i traganje za istinom o Podgoričkoj skupštini i Odluci koju je donijela, nije okretanje prošlosti radi prošlosti, nego je u funkciji utvrđivanja da je ne samo pogrešno nego vrlo štetno trasu kretanja u budućnost zasnivati na njima i njihovim određenjima. Da su štetna nastojanja „da balkanska laž prođe kao istina“, kako je napisao istaknuti američki publicista Vitni Voren u predgovoru svoje knjige Crna Gora – zločin Mirovne konferencije, objavljene u Njujorku 1922. godine, u kojoj je obradio tolerantno ponašanje Mirovne konferencije prema ustanovljenju Podgoričke skupštine 1918. i Odluke koju je donijela.

Opravdan otpor

Sa sadržinom koju ima, sa porukama koje isijava, sa funkcionalizovanjem za određivanje pravca i cilja kretanja prema budućnosti, označena činjenja i identifikovana tvrdnja, prirodno i logično, izazivaju nepovjerenje i otpor crnogorskog naroda. Opravdan otpor. Intenzivan i jak koliko je jaka i žestoka unitaristička usmjerenost. Tim više što istorijske činjenice neporecivo dokazuju da je upravo sprovođenje Odluke Podgoričke skupštine rezultiralo dvodecenijskim održavanjem hegemonije nad crnogorskim narodom; decenijskim militantnim vršenjem vlasti u Crnoj Gori, ne malim ljudskim žrtvama.

Ishod toga mora biti štetan i za srpski i za crnogorski narod.

http://www.pobjeda.co.me/citanje.php?datum=2011-02-25&id=202144

Ovaj unos je objavljen pod Uncategorized. Zabeležite stalnu vezu.

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s